ترخیص کالا از گمرک چیست؟

ترخیص کالا (Customs Clearance) به مجموعه‌ای از اقدامات قانونی و اداری گفته می‌شود که توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی او (ترخیص‌کار / حق‌العمل‌کار) انجام می‌پذیرد تا محموله وارداتی یا صادراتی، مجوز خروج از گمرک و ورود به قلمرو گمرکی کشور را دریافت کند.این فرآیند شامل آماده‌سازی و ارائه مدارک، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، انجام ارزیابی و آزمایش‌های لازم و در نهایت دریافت پروانه گمرکی (برگ سبز) و بیجک خروج است.

مراحل گام‌به‌گام ترخیص سریع کالا از گمرک

برای اینکه یک محموله تجاری بدون مشکل از گمرک ترخیص شود، باید مراحل قانونی زیر به ترتیب و با دقت طی شوند:

۱. ثبت سفارش و اخذ مجوزهای قانونی

قبل از ورود کالا به کشور، انجام مراحل ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت و دریافت مجوزهای صامتی یا سازمان‌های مربوطه (مانند استاندارد، غذا و دارو، قرنطینه، مخابرات و ...) الزامی است.


۲. ورود کالا به انبار گمرک و صدور قبض انبار

پس از رسیدن کالا به مبادی ورودی (بندری، زمینی یا هوایی)، ترانزیت کالا به گمرک مقصد انجام شده و شرکت حمل‌ونقل، قبض انبار و ترخیصیه (Delivery Order) را صادر می‌کند.


۳. تنظیم و ارسال اظهارنامه گمرکی در سامانه EPL

در این مرحله، ترخیص‌کار با استفاده از اسناد بازرگانی (پوفرم، فاکتور، پکینگ لیست، بارنامه و گواهی مبدأ) اطلاعات کالا را در سامانه جامع امور گمرکی (EPL) ثبت کرده و اظهارنامه را تنظیم می‌نماید.


۴. دریافت کوتاژ و تعیین مسیر گمرکی

پس از ثبت اظهارنامه، سیستم به پرونده، یک شماره اختصاصی به نام شماره کوتاژ می‌دهد و بر اساس ارزیابی ریسک، کالا را در یکی از سه مسیر گمرکی قرار می‌دهد:


مسیر سبز: ترخیص مستقیم بدون ارزیابی فیزیکی و بررسی اسناد (سریع‌ترین مسیر).
مسیر زرد: بررسی و کارشناسی اسناد توسط کارشناس گمرک بدون نیاز به ارزیابی فیزیکی.
مسیر قرمز: نیازمند ارزیابی کامل فیزیکی کالا توسط ارزیاب گمرک و مطابقت آن با اسناد به همراه دریافت تمام مجوزهای قانونی و آزمایشگاهی.


۵. پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

پس از ارزیابی و تایید ارزش و تعرفه کالا (HS Code) توسط کارشناسان، میزان حقوق ورودی، سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض قانونی محاسبه شده و توسط صاحب کالا پرداخت می‌گردد.


۶. صدور پروانه الکترونیکی و بیجک خروج

پس از تسویه حساب با گمرک و سازمان بنادر یا انبارداری، پروانه الکترونیکی ترخیص صادر شده و با صدور بیجک، مجوز بارگیری کالا روی کامیون و خروج از گمرک صادر می‌شود.

مدارک مورد نیاز جهت ترخیص کالا


برای جلوگیری از توقف کالا در گمرک، تامین و آماده‌سازی کامل اسناد زیر پیش از شروع تشریفات ضروری است:

  • کارت بازرگانی معتبر صاحب کالا یا شرکت
  • بارنامه (Bill of Lading)
  • ترخیصیه و قبض انبار
  • فاکتور خرید (Invoice) و لیست عدل‌بندی (Packing List)
  • گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
  • ثبت سفارش و اعلامیه تأمین ارز
  • مجوزهای ثبت‌نامی و ضوابط خاص (استاندارد، بهداشت، انرژی اتمی و ...)
  • وکالت‌نامه رسمی به ترخیص‌کار یا حق‌العمل‌کار گمرکی

ارائه خدمات در تمامی گمرکات اصلی کشور

تیم تخصصی بسترسازان صنعت انرژی آذربایجان با استقرار نماینده‌های فعال و مجرب در گمرکات مهم کشور، پوشش سراسری برای ترخیص انواع کالاهای تجاری و صنعتی ارائه می‌دهد.


چالش‌های رایج در ترخیص کالا و نحوه جلوگیری از آن‌ها

کسب‌وکارهایی که بدون دانش کافی یا بدون استفاده از ترخیص‌کار متخصص اقدام به واردات می‌کنند، معمولاً با مشکلات زیر مواجه می‌شوند:


اختلاف در تعرفه گمرکی (HS Code): انتخاب نادرست کد تعرفه منجر به جریمه‌های سنگین گمرکی (ماده ۱۴۳ و ۱۴۴ قانون امور گمرکی) می‌شود.

بیش‌بودی یا کسر ارزش: عدم مطابقت ارزش اظهار شده با سامانه ارزش گمرک (TSC) که باعث معطلی پرونده در دفتر تعیین ارزش می‌شود.

انقضای مجوزها و ثبت سفارش: عدم تمدید به موقع ثبت سفارش یا مجوزهای تخصصی که فرآیند ترخیص را کاملاً متوقف می‌کند.

هزینه‌های هنگفت انبارداری و دموراژ: معطل ماندن کانتینرها در بندر که سودآوری پروژه را به شدت کاهش می‌دهد.

راهکار بسترسازان: ما پیش از ورود کالا به مرز، تمامی اسناد، ارزش کالا و تعرفه‌ها را بررسی و پیش‌ارزیابی می‌کنیم تا از بروز هرگونه اختلاف و جریمه جلوگیری شود.

چرا خدمات ترخیص کالای بسترسازان صنعت انرژی آذربایجان؟

مجموعه بسترسازان به عنوان کارگزار رسمی و مشاور ارشد تجارت بین‌الملل، خدمات ترخیص کالا را با ویژگی‌های زیر تضمین می‌کند:


سرعت بالا در ترخیص: برنامه‌ریزی دقیق پیش از ورود کالا برای حداقل رساندن زمان توقف در انبار.

شفافیت کامل مالی: ارائه صورت‌حساب‌های رسمی و دقیق مطابق با قبوض گمرکی بدون هزینه‌های پنهان.

تخصص در کالاهای پیچیده: تجربه بالای کارشناسان ما در ترخیص ماشین‌آلات خطوط تولید، تجهیزات صنعتی، مواد اولیه و کالاهای تخصصی.

ترخیص با حداقل هزینه: تعیین دقیق‌ترین کد تعرفه قانونی جهت بهره‌مندی از تخفیفات و معافیت‌های گمرکی.

پشتیبانی کامل حقوقی: حل‌وفصل اختلافات گمرکی در کمیسیون‌های رسیدگی به اختلافات گمرکی (بدوی و تجدیدنظر).

سوالات متداول درباره ترخیص کالا از گمرک

هزینه ترخیص کالا چگونه محاسبه می‌شود؟

هزینه ترخیص شامل دو بخش اصلی است:

۱. هزینه‌های قانونی گمرک (حقوق ورودی، ۹٪ ارزش افزوده، انبارداری، تخلیه و بارگیری، استاندارد) 

۲. کارمزد ترخیص‌کار/حق‌العمل‌کار.

ترخیص کالا چقدر زمان می‌برد؟

زمان ترخیص بستگی به مسیر گمرکی (سبز، زرد یا قرمز) و مجوزهای مورد نیاز دارد. در صورت کامل بودن مدارک، ترخیص در مسیر سبز ظرف ۱ تا ۳ روز کاری و در مسیرهای زرد و قرمز بین ۵ تا ۱۰ روز کاری زمان می‌برد.

آیا بدون داشتن کارت بازرگانی امکان ترخیص کالا وجود دارد؟

خیر، طبق قوانین امور گمرکی کشور، ترخیص کالای تجاری مستلزم داشتن کارت بازرگانی معتبر یا استفاده از خدمات شرکت‌های بازرگانی معتمد و حق‌العمل‌کار رسمی است.

اگر محموله‌ای در راه دارید یا کالای شما در گمرک متوقف شده است، همین حالا برای دریافت مشاوره رایگان گمرکی و استعلام هزینه‌ها با کارشناسان ارشد بسترسازان صنعت انرژی آذربایجان تماس بگیرید.